Cursus filmgeschiedenis

Filmgeschiedenis

"De film is een uitvinding zonder toekomst". Zo beschouwden de broers Lumière - de vaders van de film - de cinema anno 1895. We weten nu wel beter. Er is sinds die tijd ontzettend veel veranderd, en toch ook niet. Hoe zijn verschillende genres en stromingen ontstaan? En wat maakt een film een klassieker of juist een cultfilm? Vele fragmenten laten zien hoe Charlie Chaplin ook zonder geluid ontzettend grappig is en Gene Kelly toont in 'Singin' in the Rain' hoe de komst van de geluidsfilm de nodige problemen en hilariteit teweeg bracht. Maar er wordt ook ingegaan op de vraag in hoeverre de filmgeschiedenis bepaald is door de maatschappij. Sinds wanneer wordt film als kunstvorm gezien en hoe is deze kijk op de film door de jaren heen veranderd? Kortom een vogelvlucht door ruim honderd jaar filmgeschiedenis aan de hand van talloze fragmenten uit films die bepalend zijn geweest voor het verloop van de filmhistorie. 

Het lesprogramma ziet er als volgt uit:

1 – Hoe is de film eigenlijk ontstaan? Per ongeluk! Filmmakers als Georges Méliès en D.W. Griffith begonnen vervolgens te experimenteren met montage en special effects en langzaam ontstond er een filmtaal die wij allemaal begrijpen. Slapstickacteur Charlie Chaplin wordt gezien als één van de eerste grote filmsterren. Samen met Buster Keaton wist hij het publiek aan het lachen te krijgen. De overgang naar de geluidsfilm ging niet helemaal vlekkeloos. In de jaren ’20 ontstond bovendien voor het eerst het idee dat film een kunstvorm kon zijn.

2 – De jaren ’30. De crisis had toegeslagen en overal waren mensen werkloos. Mensen hadden behoefte aan een goedkope ontsnapping uit hun dagelijks leven. Hollywood speelde hier goed op in: Tapdansmusicals brachten vrolijkheid en maffiafilms  zorgden voor de nodige spanning. Maar filmmakers kregen in deze periode ook te maken met hevige censuur - waar veel regisseurs overigens alleen maar creatiever door werden. Technicolor kwam eind jaren ’30 ook nog eens met de kleurenfilm.

3 – De Tweede Wereldoorlog was een grote inspiratiebron voor Hollywood. De film noir introduceerde in de jaren ’40 de ‘hard-­boiled’ detective en de f’emme fatale’. ‘Method acting’ maakte haar intrede in de filmwereld. Hitchcock wist precies hoe hij het publiek moest bespelen en heeft in feite de blauwdruk gemaakt van de spannende film. n Frankrijk ontstond de Nouvelle Vague-stroming, onder leiding van Godard, Truffaut en Chabrol.

4 - Bioscopen probeerden kijkers te lokken met 3D films, cinemascope, feel­‐o-­rama en smell-­o-rama. De jaren ’60 staan bekend om de opkomst van de jongerencultuur (denk aan de Beatles), de seksuele revolutie en flower power (‘make love not war’). In de jaren vijftig en zestig zien we bovendien een kruisbestuiving tussen Europa en Hollywood. Denk aan spaghettiwesterns zoals Once Upon a Time in the West. De Italiaanse film La Dolce Vita van Fellini laat bovendien zien hoe waanzinnig de sterrenadoratie in die tijd was.

5 -Jonge regisseurs als Spielberg, Scorsese en Coppola kregen vanaf de jaren ’70 meer vrijheid om wat gewaagder te filmen. De komst van de computer veranderde de filmindustrie. Het geloof in religie en overheid kreeg een deuk. Het geloof werd geparodieerd of bekritiseerd en we zien paranoia thrillers waarin een politieke samenzwering of schandaal centraal staat. De Vietnamoorlog inspireert filmmakers in de VS en in Duitsland zien we ‘das neue kino’ beweging die zich voor het eerst durft te uiten over de WOII.

6 -De jaren ’90 en ’00 worden getekend door het Postmodernisme: Men begint zich steeds meer te verzetten tegen de hokjesgeest van genres. Anything goes. De genrefilms zelf beginnen zich ook te „vernieuwen‟, zo ontstaan er nieuwe genres. Een bijzondere beweging is: Dogma 95 (niet toevallig precies 100 jaar na de „geboorte van de cinema‟ opgericht). De aanhangers van dit manifest wilden teruggaan naar een pure vorm van filmen zonder opsmuk, special effects en met natuurlijk licht. In hun ogen waren de meeste films middelmatig. 

 

Parkvilla Vriend (lid van het filmhuis)?

Geef in het veld opmerkingen aan dat je lid bent van het filmhuis.