Kunstbeschouwing: Verrijk je kijk!

Je hoeft niet van kunst te houden. Liefde kun je niet dwingen. Karin Braamhorst brengt je in haar lessen in aanraking met muziek, schilderijen, films, theater en dans en laat je zien wat anderen hebben gemaakt. Het kan zomaar zijn dat je er diep door wordt geraakt. Er wordt ons zoveel gegeven; we hoeven alleen maar even stil te staan om te kijken en te luisteren. Karin Braamhorst staat voor slow-art...

Dit seizoen staan de volgende onderwerpen op de agenda:

1.Maria Magdalena (6 jan.)

Maria Magdalena is na Maria de populairste vrouw uit het Nieuwe Testament. Maria, als moeder van Jezus, is een duidelijk symbool van zuiverheid en onschuld. Maria Magdalena blijft echter een mysterieuze en ongrijpbare vrouw.
Ze volgde Jezus toen hij door Galilea trok. Ze was erbij toen hij gekruisigd werd. Ze ontdekte als eerste het lege graf, en na zijn dood verscheen Jezus als eerste aan haar. Ze werd afgeschilderd als schoonheid, als een secreet, als apostel en als een prostituee... Wil de echte Maria Magdalena opstaan?

2. De ziel van Leningrad (20 jan.)

Een Russische lezing over het gruwelijke lijden van de inwoners van Leningrad dat begon in 1941 toen rondom de stad een blokkade werd aangelegd en de bevolking uitgehongerd werd. In de wanhopige winter van 1942-43 waren de bewoners van de stad gevangen in hun woningen zonder gas, licht en communicatiemogelijkheden. Evacuatie was niet mogelijk. In deze barre jaren schilderde een uitgehongerde kunstenaar een bijzonder werk: De sluier van de Moeder Gods boven de stervende stad. Dit werk werd beschouwd als een spirituele bevrijding van de inwoners van Leningrad. Deze lezing gaat over de betekenis van dit opmerkelijke schilderij. Vanuit de geschiedenis van het beleg van Leningrad kijken we verder terug om te begrijpen wat de enorme impact van dit schilderij is geweest en hoe het een symbool van de redding van Leningrad kon worden.

3. De grootste kunstenaars - nu met vrouwen! (3 febr.)

Heb je ooit door een kunstgeschiedenis-handboek gebladerd en gedacht: waar zijn de vrouwen? Als een spons zoog ik de lessen en colleges kunstgeschiedenis op tijdens mijn studie. Maar zelfs als eerstejaars was ik dat er toch vrij zeker van dat er veel meer vrouwen zijn geweest dan Judith Leyster, Frida Kahlo en Mary Cassat.  Ik wilde meer weten en ontdekte dat er veel vrouwen eeuwenlang kunst hebben gemaakt, maar er werd niet over hun werk geschreven en hun namen werden niet genoemd. Laten we daar verandering in brengen!  Jaren na de collegezalen van Leiden ben ik in de gelegenheid deze lezing te geven en ik ben van plan hem barstensvol te stoppen met de verhalen en het werk van bijzondere kunstenaars. De kunstenaars die in deze lezing besproken worden zijn slechts de top van de ijsberg.

4. Ontwaken uit de Amerikaanse droom (17 febr.)

We lopen door de naoorlogse Amerikaanse geschiedenis., van de opkomst van de consumptiemaatschappij tot het uiteenspatten van de Amerikaanse droom op 11 september 2001.  Het moderne Abstract-expressionisme van Pollock en De Kooning werd door de Amerikaanse overheid ingezet als een wapen in de Koude Oorlog. De realistische kunst was echter niet dood maar onderging een gedaanteverandering. Edward Hopper schilderde de eenzaamheid in de grote stad. De kunst van Elizabeth Catlett draait om de zwarte vrouwelijke ervaring, Alice Neel werd de schilder van zielen, Elaine de Kooning zocht in haar portretten (van onder meer J.F. Kennedy) naar de flits van herkenning en Joan Semmel is een icoon van feministische kunst met haar ‘zelfnaakten’ waarin ze haar eigen ouder wordende lichaam afbeeldt zonder ijdelheid of de neiging te photoshoppen. Kehinde Wiley is een van de meest opwindende beeldende kunstenaars die vandaag werken. Hij schildert bijna uitsluitend portretten - voornamelijk van zwarte en bruine jongemannen gekleed in hun dagelijkse kleding, maar afgebeeld op een manier die doet denken aan klassieke Europese schilderijen van de elite. Hij schilderde ook het officiële staatsieportret van president Obama. Kortom, een lezing over uitdagende en interessante tijden.

5. Art Nouveau (9 mrt.)

Als een sierlijke slaolievlek verspreidt de art nouveau zich rond 1900 over Europa. In elk land heeft ze een andere naam: Jugendstil, Wiener Stil, stile floreale, modernismo, modern style en nieuwe kunst. Binnen deze stijl draait alles om vernieuwing én verbetering. Kunstenaars hebben schoon genoeg van al die zouteloze neostijlen. Daarnaast zijn ze van mening dat de industriële revolutie nog niet veel soeps heeft voortgebracht. Als reactie daarop gaan ze de leefomgeving verfraaien en verbeteren met een nieuwe vormtaal: organisch en sierlijk, óf juist sober en geometrisch. Steden als Barcelona, Brussel, Glasgow en ook Amsterdam ondergaan een radicale verjongingskuur. Werk van onder anderen Gaudí, Horta, Mackintosh en Berlage komt aan bod in deze Art Nouveau lezing.  

Deze lessen zijn voor iedereen die geïnteresseerd in kunst, cultuur, architectuur, geschiedenis en filosofie