Historie

De geschiedenis van Parkvilla

1970-2003 Expressie'70
2003-2012 Parkexpressie
2012 - Parkvilla
2016 - Parkvilla - Cultuurcentrum (Powered by BOOST)

In de tweede helft van de jaren zestig werd de behoefte om beeldend creatief en kunstzinnig actief bezig te zijn in Alphen aan den Rijn manifest.
Daarmee ook het initiatief van Jan van Zwieten tot het organiseren van teken- en schildercursus in het gebouw Rhenania. Zo werd Expressie 70 geboren.


Graag willen wij met u in grote stappen door de geschiedenis van Expressie 70 wandelen. Eerst verschijnt op het netvlies Jan van Zwieten, eigenaar van een boekhandel, die ook materialen voor teken- en schilderen en andere hobby's verkocht. Hij was het die in de tweede helft van de zestiger jaren een teken- en schildercursus organiseerde in het gebouwtje Rhenania. Er groeide in die jaren veel belangstelling voor deze soort van tijdsbesteding. Hij voelde de tijdgeest aan en probeerde de verkoop in zijn winkel te stimuleren.
Een van de leerlingen, de heer Ottens, directeur van Samsom, nam het initiatief tot het oprichten van de stichting Expressie 70. Hij ging op 3 november 1969 samen met een aantal anderen naar de toenmalige wethouder van cultuur met de vraag om ruimte.
Van de zeven mogelijkheden die zij noemden, zijn drie achtereenvolgens gebruikt: Rijnkade 11, het pand van de dames Baart en de oude Timotheusschool in de Hooftstraat.

Uit een verslag van 13 juli 1970 blijkt dat het eerste bestuur bestond uit: Jan Niemeijer, Ellen Weijers, Jan Grijpma, Rien Scholten en Jan van Drenth. Andere direct betrokkenen waren Wim Wolf, An Hommes en Chris Nobels.

De eerste cursussen werden gegeven in het pand Rijnkade 11. Docenten van het eerste uur waren: Hans Runhaar, Alfred Tempelman, Marga Snater, Fredy Wolf, Armien Visser, Marjanke van der Leede en Betsy Nijs. In de relatie met de gemeente draaide het veelal om twee onderwerpen: ruimte en geld. Het eerste subsidiebedrag bedroeg f 800.-
Gelukkig waren er af en toe ook sponsors. Varossieau schonk ter gelegenheid van het eigen 175-jarig bestaan f 2500.-

Op 9 januari 1971 betrok Expressie 70 samen met de muziekschool het Baarthuis. Het pand waarin de dames Baart hun boekhandel hadden was door de gemeente aangekocht om te slopen met het oog op de te dichtbij gelegen brug. Dat het college van B en W na een langdurige discussie toch instemde met het beschikbaar stellen van het pand aan culturele instellingen, was een teken van een kenterend getij. Aardige bijkomstigheid is, dat later - toen Expressie 70 verhuisde - het pand niet alsnog werd gesloopt, maar verkocht, waardoor het Baarthuis nog bestaat en op de plaats waar de dames Baart hun veelal stichtelijke lectuur verkochten, is nu het restaurant "De Meiden".

Expressie 70 was en is nog voor een belangrijk deel vrijwilligerswerk. Dat dreigde in 1973 even mis te gaan. Toen trad Cees van der Vlis aan, een financieel man, die vanuit zijn dagelijks werk Maarten Sprey kende en hem enthousiast maakte en die ook Andries Zoetmulder erbij betrok.
Het aantal cursisten was gedaald tot ongeveer 40. Dit driemanschap is van grote betekenis geweest. Er werd een part-time administratieve kracht aangetrokken. Op elke dinsdagavond werd er gewerkt. Aan het eind van de avond waren de beslissingen genomen, de ideeën gespuid, de rekeningen betaald, de brieven geschreven.

De groei begon. In 1976 waren er on-geveer 200 cursisten. Aansluiting volgde bij de Vereniging voor Creativiteits Ontwikkeling. Daarvoor moest aan zware voorwaarden worden voldaan, omdat aan het lidmaatschap ook sub-sidie van CRM verbonden was. Eén van de voorwaarden was een betere huisvesting.

Mede door inspanning van de wethouder mevrouw Donker en cultureel ambtenaar Henk van Berkel kon de oude Timotheus- school, waar de sociale werkplaats De Spoorhaven uit vertrok, in gebruik genomen worden als creativiteitscentrum. Wel moesten er nog 2 leslokalen verhuurd worden aan de Chr. Lagere Agrarische school. In 1977 kon een betaalde coördinator aangetrokken worden , die zich full-time met Expressie 70 kon bezighouden, wat in een spectaculaire groei resulteerde. Vooral nadat het gebouw in 1980 geheel tot beschikking van Expressie 70 kwam.

Voorzitter Maarten Sprey - evenals overigens zijn voorganger Nieumeyer en zijn opvolger Frits van Geen bouwmeester - was een theaterman. Dat in de Hooftstraat ook een theater werd gebouwd, lag dus voor de hand.
Met een jaarlijkse financiële bijdrage van f 18.000.- van de Culturele Raad konden vooruitstrevende produkties naar Alphen gehaald worden. Veel nu bekende artiesten traden op: Joop Admiraal, Jack Commandeur, Ank van der Moer, Brigitte Kaandorp en Peter Faber. Sophie van Gasteren was de enige die kritiek had op de accommodatie. Youp van t'Hek trad op voor 60 mensen. De Hooftstraat werd ook het thuistoneel voor "Per Expres". In 1980 ontstond het Filmhuis. Het aantal cursisten bleef groeien. (700). Een nieuw gebouw was dringend nodig.

De gemeente had van justitie een groot deel van het Park Rijnstroom met gebouwen gekocht. Velen wierpen begerige blikken op dit complex, of om er nieuw te bouwen of om bestaande gebouwen te renoveren en te betrekken. Na eindeloos lijkende discussies, kon Expressie 70 in 1988 beginnen aan de verbouwing van de Wilhelminaschool. De gemeente gaf f 1.150.000.-.
Met gemeente garantie kon f 435.000.- geleend worden. Sponsors kwamen met f 100.000.- over de brug.
De feestelijke opening vond plaats in 1989. Het was jammer dat wethouder Brussen er door ziekte niet bij kon zijn. Ook minister Brinkman moest bij de opening verstek laten gaan.
Deze mijlpaal in de geschiedenis van Expresie 70 werd niet gevolgd door een periode van rust. Het aantal cursisten groeide tot boven de 1000.

Er volgden een glazen ombouw voor het Parktheater, een lift, de renovatie van het Parkfilmhuis en een extra koffieruimte op de eerste verdieping. Die was nodig geworden, omdat het Parktheater op aandrang van het gemeentebestuur op eigen benen kwam te staan. Expressie 70 levert ook een aandeel in het samenwerkingsverband met boekhandel Haasbeek en de openbare bibliotheken in Alphen aan den Rijn en de regio in de vorm van het Literair Cafe.
Expressie 70 stond aan de basis van het kunstfestival "Parkkunst" op koninginnedag. De samenwerking met de STAA leidde tot een grafisch atelier, nog niet zo lang geleden geopend door kunst-wethouder Dales. Ook bij de Vliegende Brigade is Expressie 70 betrokken. Expressie 70 zit als een spin in het
culturele web van Alphen. In 1993 verscheen in opdracht van de gemeente het rapport Cultureel profiel. Daaruit bleek dat het aantal cursisten in Alphen aan den Rijn per 1000 inwoners bijna drie keer zo hoog was als in gelijksoortige gemeenten.

Dat zegt iets over de aantrekkingskracht en bestaansrecht van Expressie 70.

In 2003 neemt Chris Nobels afscheid van Expressie 70 en volgt Willem van den Broek hem op als directeur. Als grootste culturele kunstinstelling van Alphen aan den Rijn probeert Expressie 70 een zo'n divers mogelijk aanbod van cursussen aan te bieden. Via de nieuwe media (e-mail en internet) wordt het gemak van informatieverstrekking en aanmelden geoptimaliseerd. Er komen diverse nieuwe cursussen bij. Speciaal voor kinderen worden er nieuwe dans en fotografie-cursussen ontwikkeld. Ook komen er cursussen digitale fotografie en vormgeven.

Om duidelijk te maken dat Expressie 70 zich verbonden voelt met het Park Rijnstroom, en om duidelijkheid te verschaffen aan bezoekers verandert Expressie 70 eind 2003 haar naam in Parkexpressie. Met deze naam is Parkexpressie er helemaal klaar voor om op de best denkbare manier een zo groot mogelijk publiek (van jong tot oud) te bedienen met kwalitatief hoogstaande cursussen.

Momenteel weten jaarlijks ruim 55.000 mensen Parkexpressie te vinden. Met haar activiteiten Parkexpressie, Parkfilmhuis, Parktheater, Parkfoyer, Parkkunst, Parklezingen, Parkexcursies en Parkexcellentie is ze de grootste culturele instellingen van Alphen aan den Rijn en omgeving.

In 2012 wijzigt de overkoepelende naam in Parkvilla.

Parkvilla biedt:
- Educatie: het reguliere cursus aanbod in kunstdisciplines, dans, theater en kunstgeschiedenis. Cultuureducatie met Kwaliteit in het primair en voortgezet onderwijs en de cultuurprojecten in het kader van BOOST;
- Filmhuis: een aanbod van kwaliteitsfilms met negen voorstellingen per week;
- Theater: een bijzonder aanbod van muziek, cabaret, lezingen en toneel

Daarnaast biedt Parkvilla:
- Bijeenkomsten en partijen: ten behoeve van cursisten, bezoekers, feesten en partijen, verhuur particulier en bedrijven;
- Overige Activiteiten: o.a. excursies, cultuurparticipatieprojecten en Parkkunst.

Vanaf 2016 is Parkvilla onderdeel van het samenwerkingsnetwerk BOOST. Ze werkt nauw samen met organisaties op het gebied van sport, welzijn en cultuur.